Μεσσηνίας 60, Αμπελόκηποι 11527
| T: 210 619 8476

Δυσκοιλιότητα

    Δυσκοιλότητα είναι ένας όρος που καλύπτει διαφορετικές καταστάσεις. Σε κάποιους ανθρώπους παίρνει τη μορφή της έλλειψης επιθυμίας να επισκεφθούν την τουαλέτα για αρκετές ημέρες και την αδυναμία να έχουν οποιοδήποτε είδους κένωσης χωρίς βοήθεια καθαρτικού. Άλλοι επισκέπτονται την τουαλέτα καθημερινά αλλά χρειάζεται να καταβάλουν μεγάλη προσπάθεια, η οποία είναι επώδυνη και συνοδεύεται από προβλήματα όπως ραγάδες και αιμορροίδες. Και τέλος άλλοι δεν συνειδητοποιούν ότι υπάρχει πρόβλημα αλλά πάσχουν συχνά από πόνους στην κοιλιά , πρήξιμο και δυσφορία. Ο τρόπος ζωής, η διατροφή και το κοινωνικό περιβάλλον, καθώς και η σωματική άσκηση παίζουν ρόλο στο τι θεωρείται φυσιολογικό σε κάθε κοινωνία για τις συνήθειες του εντέρου. Κατά κανόνα στις νότιες και θερμές χώρες οι άνθρωποι έχουν περισσότερες κενώσεις του εντέρου από ό,τι στις ψυχρές χώρες του βορρά και αυτό είναι θέμα διατροφής αλλά και άλλων στοιχείων του τρόπου ζωής.

    Κάποια μορφή απλής δυσκοιλιότητας έχουν συναντήσει όλοι οι άνθρωποι στη ζωή τους και η απλή αυτή μορφή καταπολεμάτε εύκολα με αύξηση των φυτικών ινών, φρούτα και λαχανικά, στη δίαιτά μας, καθώς επίσης είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι χρειάζεται και μεγάλη ποσότητα νερού. Το παχύ έντερο είναι το σημείο στο οποίο απορροφάται όλο το περισσευούμενο νερό στον οργανισμό και αν βρισκόμαστε σε αφυδάτωση θα καταλήξουμε να πάσχουμε από δυσκοιλιότητα. Επίσης, η σωματική άσκηση έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει πολύ την κινητικότητα του εντέρου.

    Γενικά, διακρίνουμε τις κάτωθι μορφές δυσκοιλιότητας:

    α) απλή δυσκοιλιότητα

    β) δυσκοιλιότητα βραδείας διαβάσεως (slow transit constipation)

    γ) σύνδρομο αποφρακτικής αφοδεύσεως

    Η απλή δυσκοιλιότητα είναι πολύ συχνή και τείνει να γίνει συχνότερη σε ανθρώπους με κακές συνήθειεςδιατροφής, σε ανθρώπους που παίρνουν φάρμακα όπως αναλγητικά, ηρεμιστικά, οπιοειδή, αντικαταθλιπτικά και άλλα φάρμακα που μειώνουν την κινητικότητα του εντέρου. Επίσης, είναι φυσικό φαινόμενο να εγκαθίσταται δυσκοιλιότητα προϊούσης της ηλικίας και οι περισσότεροι ηλικιωμένοι χρειάζονται κάποια τακτικά υπακτικά για την καλή λειτουργία των εντέρων τους. Επίσης, ορμονικοί παράγοντες δημιουργούν δυσκοιλιότητα και οι γυναίκες αρχίζουν να πάσχουν από δυσκοιλιότητα με την εμμηνόπαυση ή μετά από υστερεκτομή. Στις περισσότερες περιπτώσεις απλής δυσκοιλιότητας χρειάζεται μία συνάντηση με διαιτολόγο διατροφολόγο για ρύθμιση σωστής δίαιτας σε φρούτα, λαχανικά και νερό και επίσης, απλά καθαρτικά, τα οποία δρουν με συμπληρώματα ινών είναι αθώα και μπορούν να χρησιμοποιούνται επ΄ άπειρον χωρίς παρενέργειες.

    Η δυσκοιλιότητα βραδείας διαβάσεως οφείλεται σε υπολειτουργία κάποιων κυττάρων του παχέος εντέρου, τα οποία δρουν ως βηματοδότες και ρυθμίζουν την περισταλτικότητα του εντέρου. Αυτά τα κύταρρα (κύταρρα Cajal,  μυοεντερικά πλέγματα, κ.ά) δρουν στους μυς του εντέρου με την παρέμβαση της σεροτονίνης που είναι ένας νευροδιαβιβαστής που επίσης ανευρίσκεται σε μεγάλη ποσότητα στον εγκέφαλο και είναι συνδεδεμένος με την παρουσία κατάθλιψης. Υπάρχουν αποδείξεις ότι στη δυσκοιλιότητα βραδείας διαβάσεως υπάρχει υπολειτουργία του συστήματος σεροτονίνης στο έντερο και πολλοί από τους αρρώστους αντιδρούν θετικά όταν τους δοθούν φάρμακα που είναι αγωνιστές της σεροτονίνης, όπως η prucalopride (Resolor). Υπάρχει, επίσης, και ένα νεότερο φάρμακο το Constella, το οποίο είναι ένα αμινοξύ αγωνιστής της σεροτονίνης. Για να δοθούν αυτά τα φάρμακα πρέπει να διαπιστωθεί η παρουσία δυσκοιλιότητας αργής διαβάσεως που γίνεται με τη δοκιμασία διαβάσεως του εντέρου (colonic transit study).

    Πολύ συχνό είναι το σύνδρομο αποφρακτικής αφοδεύσεως (obstructive defecation syndrome , ODS), το οποίο προέρχεται από χαλάρωση των πυελικών μυών μετά από τοκετούς ή μπορεί να είναι και αποτέλεσμα χρόνιας δυσκοιλιότητας άλλης αιτίας. Στο ODS υπάρχει πρόπτωση του ορθού και του σιγμοειδούς, τα οποία τείνουν να σχηματίζουν δύο ανατομικές ανωμαλίες, πρώτον μια ορθοκήλη, δηλαδή προεκβολή του εντέρου μέσα στον κόλπο και δεύτερον μία εισχώρηση του ορθού μέσα στον ίδιο του τον εαυτό από την πίεση, αυτό λέγεται εγκολεασμός ή πρόπτωση και προκαλεί απόφραξη κατά τη διάρκεια της συσπάσεως της πυέλου. Μία άλλη μορφή είναι η λειτουργική διαταραχή του συνδρόμου ανελκτήρος ή anismus, κατά την οποία ασυντόνιστες συσπάσεις των μυών της πυέλου δημιουργούν μεγάλη γωνίωση του ορθού και αδυναμία αφοδεύσεως. Το σύνδρομο αποφρακτικής αφοδεύσεως διαγιγνώσκεται με πρωκτογραφία αφοδεύσεως ή μαγνητική πρωκτογραφία. Η θεραπεία είναι μεβιοανάδραση (biofeedback), το οποίο έχει κάποια αποτελέσματα, αλλά σε πιο σοβαρές περιπτώσεις χρειάζεται συνήθως χειρουργική θεραπεία, η οποία είναι διόρθωση της ορθοκήλης και του εγκολεασμού-πρόπτωσης. Και τα δύο μπορεί να γίνουν με εγχείρηση, λαπαροσκοπική ορθοπηξία.Αυτή είναι μία λεπτή τεχνικά αλλά όχι μεγάλη επέμβαση κατά την οποία ανασύρεται και ευθειάζεται το ορθό εξαλείφοντας την πρόπτωση και την ορθοκήλη με στήριξη του ορθού στο ιερό οστό. Η ανάρρωση είναι ταχεία και τα αποτελέσματα πολύ καλά.

    Οι ασθενείς με δυσκοιλιότητα μπορεί πολλές φορές να έχουν και διαταραχές κινητικότητας άλλων τμημάτων του εντέρου, όπως το λεπτό έντερο και επίσης, το στομάχι. Σε βαριές περιπτώσεις χρειάζεται διερεύνηση και του ανώτερου πεπτικού γι΄ αυτό το λόγο. Στο εργαστήριο πυελικού εδάφους που λειτουργεί στο ιατρείο μου γίνεται η διερεύνηση της δυσκοιλιότητας με τις ακόλουθες εξετάσεις:

    • τρισδιάστατο ενδοορθικό υπερηχογράφημα
    • φυσιολογία μανομετρία του πρωκτού
    • ηλεκτρομυογράφημα περινέου

    Οι πληροφορίες που δίνουν αυτές οι εξετάσεις είναι συχνά αρκετές για να λύσουν το διαγνωστiκό πρόβλημα. Σε πολλές περιπτώσεις χρειάζεται να συμπληρωθούν και με άλλες εξετάσεις όπως

    • μαγνητική πρωκτογραφία
    • δοκιμασία κολονικής διαβάσεως (colon transit study)

    Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων δυσκοιλιότητας απλοί διατροφικοί χειρισμοί και ήπια υπακτικά είναι όλο που χρειάζεται, κάποιες όμως περιπτώσεις μπορεί να είναι τόσο σοβαρές που να οδηγούν σε κατάπτωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς ή καμιά φορά να προδιαθέτουν σε διάτρηση του εντέρου από μεγάλη χρόνια διάταση και σε αυτές τις σοβαρές περιπτώσεις πρέπει να γίνεται ειδική θεραπεία.

    Στα σύνδρομα πυελικού εδάφους η θεραπεία είναι χειρουργική με λαπαροσκοπική ορθπηξία, ἠ με επἐμβαση STARR  δια μέσου του ορθού.

    Στην σοβαρή δυσκοιλιότητα αργής διαβάσεως όταν αποτύχουν όλα τα άλλα και ο ασθενής αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα μένει σαν μόνη λύση η λαπαροσκοπική υφολική κολεκτομή. Αφαιρούνται τα 70% του παχέος εντέρου και γίνεται αναστόμωση. Η δυσκοιλιότητα θεραπεέυται σε όλες τις περιπτώσεις με αυτή την εγχείρηση αλλά σε ωρισμένες περιπτώσεις μπορεί να εγκατασταθούν υδαρείς κενώσεις.

    Σε περιπτώσεις όπου η διερεύνση δέιχνει σαν πιθανή αιτία την ύπαρξη αγαγγλιονικού τμήματος σιγμοειδούς (aganglionic segment) υπάρχει η προοπτική αφαίρεσης (σιγμοειδεκτομή).

     

    Στην μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων δεν απαιτείται χειρουργική επέμβαση. Ομως αυτό μπορούμε να το πούμε μόνο με το πέρας των εξετάσεων.